Làng cổ Đường Lâm nằm tại thị xã Sơn Tây, cách trung tâm Hà Nội khoảng 45 km về phía tây. Đây là một trong những ngôi làng hiếm hoi ở miền Bắc Việt Nam còn bảo tồn tương đối nguyên vẹn cấu trúc làng Việt cổ của vùng đồng bằng sông Hồng.

Đường Lâm nổi bật với hệ thống đường làng lát gạch nhỏ, tường đá ong, giếng nước, cây đa và sân đình – những yếu tố quen thuộc của làng quê Bắc Bộ. Cấu trúc làng hình thành theo kiểu quần cư truyền thống, các ngõ xóm nhỏ liên kết với nhau và tập trung quanh đình làng.

Nhiều ngôi nhà cổ được xây bằng đá ong – loại vật liệu phổ biến tại khu vực Sơn Tây. Tường màu nâu sẫm, mái ngói dốc và khung gỗ bên trong thể hiện lối kiến trúc nhà ở nông thôn truyền thống. Bên trong nhà thường có sân nhỏ, gian thờ và không gian sinh hoạt đơn giản, phản ánh đời sống gia đình nhiều thế hệ.

Hoạt động tham quan

Du khách có thể đi bộ hoặc đạp xe qua các ngõ nhỏ, tham quan đình làng, đền thờ và chùa cổ trong khu vực. Một số hộ dân vẫn sinh sống trong các ngôi nhà cổ và mở cửa đón khách tham quan, phục vụ trà, kẹo lạc, chè lam và các món ăn dân dã địa phương.

Nhịp sống tại Đường Lâm tương đối chậm, sinh hoạt chủ yếu gắn với đời sống cộng đồng làng xã. Không gian yên tĩnh, ít phương tiện cơ giới và còn giữ nhiều tập quán sinh hoạt truyền thống.

Giá trị văn hóa

Đường Lâm được xem là tư liệu sống về lịch sử cư trú của người Việt vùng đồng bằng Bắc Bộ. Kiến trúc nhà ở, cấu trúc làng, cùng hệ thống đình – chùa – đền tạo nên một quần thể văn hóa đặc trưng, thường được đưa vào các lịch trình tham quan ngoại thành Hà Nội dành cho du khách quốc tế muốn tìm hiểu đời sống nông thôn truyền thống Việt Nam.